[gregorian]

bir dostum, bu yazıyı frw etmiş bana. ben de sizle paylaşayım dedim.
mahfi eğilmez bakın neler yazmış...

2008 ile ilgili bir kaç yazı yazdım bu sütunda. Dünyadaki karışık ortamı, Türkiye'nin içinde bulunduğu durumu değerlendirmeye çalıştım. Ulaştığım sonuç 2008 yılının önceki bir kaç yıldan çok daha zor ve sıkıntılı bir yıl olacağı biçimindeydi. 2008 yılında dünyada 2006 ve 2007 yıllarında yaşananlardan daha büyük ve uzun süreli bir kriz yaşanmasını bekliyorum. Bu beklentimin nedenini daha önceki yazılarımda açıkladım. Temel nedeni dünyadaki bütün değerlerin şişmiş olması, Türkiye'de ise ekonomik durumun göründüğü kadar iyi olmaması, yani bu görüntünün önemli bir bölümünün algılama hatasına dayanması. Durum böyle olunca 2008 yılı için tahmin yapmak çok daha zorlaşıyor. O nedenle uzun zamandır ilk kez bu yıl için böyle ayrıntılı bir tahmin yapmayacağım ve yalnızca YTL'nin ciddi bir değer kaybıyla karşılaşacağını beklediğimi vurgulamakla yetineceğim.

2008 yılı bana kazanç yılı gibi görünmüyor. Faiz gibi, kâr gibi kazançlar elde etmeye çalışmaktan çok ana parayı korumanın öne çıkacağı bir yıl gibi görünüyor. Bir çok şişmiş değer bu yıl içinde normal değerine inebilir. Örneğin 500 milyar YTL'ye alınmış bir gayrimenkul 300 milyar YTL'ye düşebilir. Ya da piyasa değeri 1 milyar dolara yükselmiş bir şirketin değeri 300 milyon dolara inebilir. Bu yalnızca bizde değil bütün dünyada olabilir. Yani konu Türkiye ekonomisinden kaynaklanmayabilir. ABD'de ortaya çıkan subprime mortgage krizi ve ardından yaşananlar yavaş yavaş bu tür bir düzeltmeye doğru gidişin göstergelerini sergiliyor. Bu, yalnızca ABD'nin sorunu değil artık. Küresel sistem bu tür gelişmeleri hemen genele yayıyor. Bütün ekonomilerde bu tür zaaflar olduğu için de yayılma ve etkilenme hızlı ve büyük oranlı olabiliyor.

2008 senaryom ne yazık ki iyimser değil. Tahminlerim, size açıklayamayacağım kadar kötü görünüyor bana. Geçmiş yıllarda "dünyada ekonomik kriz, Türkiye'de siyasal kriz olmazsa" diye başlayan varsayımlarımı sıralar, sonra da tahminlerimi açıklardım. 2008 için böyle bir varsayım koyamıyorum ortaya. Kriz olacağını varsayınca da tahmin yapmak mümkün olmuyor. Bir tek uyarı yapmakla yetineyim: YTL'nin başlangıçta biraz daha değer kazanması sizi şaşırtmasın, sonrası önemli.