Parite kumarı nasıl oynanıyor ?

[detan]

Yaklaşık 15 şirketin faaliyet gösterdiği ve günde 1 milyar dolarlık pozisyon alındığı parite işlemleri piyasasında denetim ortada kaldı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) ile Hazine Müsteşarlığı'nın şirketleri denetleme konusunda karar verememesi sektörde işlem yapanlar arasında bile yeni İmar Bankası korkusu yaşatıyor. İmar Bankası'nda yıllarca sahte Hazine bonosu satılarak sonunda yaklaşık 8 milyar dolarlık bir batık oluşmuş, İmarzede adını alan binlerce kişinin bu paraları devlet yıllar sonra da olsa ödemek zorunda kalmıştı. O dönemde televizyonlarda reklam bile vererek gözler önünde yapılan bu işlemlerde sorumluluk ortada kalmış devlet binlerce davayla uğraşmak zorunda kalmıştı.

6 AYDA 2'YE KATLANDI

Türkiye'de dolar/YTL ve Euro/dolar gibi parite işlemleri yaptıran şirketlerin sayısı son 6 ayda ikiye katlandı. Paranın bir anda ikiye üçe katlandığı veya bir anda yok olduğu bir yatırım aracı olarak çok riskli işlemlerin yapıldığı ve birçok kişinin parasını bir anda kaybettiği veya tersine katladığı piyasada yaklaşık 10 bin kişi bir para biriminin ötekine karşı yükseleceği varsayımıyla her gün 10 milyon dolarlık işlem ile 1 milyar dolarlık pozisyon alıyor. Türklere yurtdışında bir şirkete para yatırılarak yaptırılan işlemlere aracılık eden bu şirketler bile her an bir batak haberiyle tüm sektörün çökeceği korkusu yaşıyor. Sektör temsilcileri, SPK ve Hazine ve BDDK'ya başvurduklarını ancak hiçbir kurumun bu yetkiyi üzerine almadığını "Bizim sorumluluk alanımızda değil" yanıtı aldıklarını söyledi.

YABANCILAR GELDİ HACİM ARTTI

SPK'nın bu işlemleri bir sermaye piyasası işlemi olarak görmediğini, BDDK'nın da bunun bankacılık işlemi olmadığı yönünde görüş bildirdiğini belirten sektör temsilcileri, Hazine'nin de sadece döviz alım satımından sorumlu olduğunu ve bu işlemlerin döviz alım-satımı olmadığını aktarmış. Parite işlemlerini Türkiye'de iki banka yaptırıyor. Ancak, son dönemlerde özellikle borsanın yabancıların eline geçmesi ile bu piyasada işlem yapan spekülatörlerin, parite ve vadeli işlemler borsası gibi türev işlemlerine kayması bu piyasayı da büyüttü. Yüzde 200 gibi yüksek bir kaldıraç oranı ile 10 bin dolar ile 1 milyon dolarlık pozisyon alındığı piyasadaki oyuncular, çok riskli olması nedeniyle paritenin biraz oynaması halinde tüm paralarını kaybediyor.

Nasıl işlem yapılıyor?

Paranızı, Türkiye'deki acentenin yönlendirdiği, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) İngiltere veya İsviçre'deki bir şirketin hesabına yatırıyorsunuz.

2 Örneğin 10 bin dolar yatırıyorsunuz. Bu sırada dolar/YTL paritesi 1.20 YTL'den işlem görüyor. 1'e 100 kaldıraç oranı ile böylece 1 milyon dolar almış oluyorsunuz.

3 Dolar 1.21 YTL'ye çıktığı zaman 1 milyon dolarlık pozisyon karşılığı paranız ikiye katlanıyor yani 20 bin YTL oluyor.

4 Ancak bunun tam tersi olursa yani dolar/YTL paritesi 1.19 YTL'ye düştüğü zaman bütün paranız yok oluyor. Şirket sizin hesaplarınızı kapatıyor. Paranız da uçup gidiyor.

5 Bazı şirketler kaldıraç oranını bire 200 olarak bile belirliyor. Bu durumda ise dolar 1.20 YTL'den 1.21 YTL'ye çıktığında 10 bin YTL'si olan yatırımcının parası 30 bin YTL'ye fırlıyor. Ancak parite 1,1950 olursa yine bütün para yok oluyor.

6 Aynı işlem diğer para birimleri için de yapılabilir. Örneğin Euro/$ paritesi 1.2250 iken 100 Euro ile 10 bin dolarlık işlem yapan yatırımcı 12 bin 250 $ satın almış olacak.

7 Kur 1.2285 olduğunda elinde bulunan 10 bin Euro'yu satan yatırımcı karşılığında 12 bin 285 doların sahibi olacak. Kapatması gereken tutar 12 bin 250 dolar olan yatırımcı bu durumda 12.285-12.250 =35 dolar kar elde eder.

Birisi batacak diye korkuluyor

ECO Yatırım'ın sahibi Fatih Yeğenoğlu dünyada sektörün düzenleme ve denetlemesinin, İngiltere, İsviçre ve ABD'de yapıldığın kaydederek, şunları kaydetti: "Türkiye'de mevzuat yok. Bizim çalıştığımız kurum ABD'de denetleniyor. Ancak bu işte ciddi anlamda sağlıksız işler yapılıyor. 8 yıllık şirketiz. Son 6 aydır patlama yaşandı. Ana şirketi bir denetlenmeyen, hatta hiç olmayan kurumlar var. Riski kendisi üstlenen şirketler var. Piyasada batacak olan kurumlar olduğunu söylüyorlar. Biz bundan çok korkuyoruz. Eğer bir şirket bu şekilde batarsa biz de artık iş yapamayız."

Türkler kaybediyor

ULUKARTAL Kıymetli Madenler Finansal Operasyon Müdürü Kıvanç Memişoğlu, kendi şirketlerinin Altın Borsası'na bağlı olduğunu ancak piyasadaki birçok şirketi denetleyen birim olmadığını kaydederek şunları kaydetti: "Para bizim yönlendirmemiz ile yurtdışına ana şirkete yatırılıyor. Günlük 1 milyar dolarlık bir piyasa oluştu. Borsa yatırımcıları, kuyumcular ile döviz büroları oynuyor. Türkler dolar/YTL alış yapıyor, altında ise satıcılar bu nedenle çok kaybettiler."


SABAH