Sıcak para girişi durdu

[kaya22]

Küresel finans sistemindeki olumsuzluklardan kaynaklanan dalgalanmalar ve iç siyasi istikrarsızlık algısının Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye akımlarını durdurması ve içerdeki "sıcak para"nın da çıkış eğilimine girmesi nedeniyle kurlarda hızlı artış yaşanan yılın ilk dört ayında YTL'de döviz sepeti karşısındaki "reel" değer kaybı yüzde 12'ye yaklaştı.

Merkez Bankası'nın Türkiye ve ticaret yaptığı ülkelerin enflasyon gelişmelerini de dikkate alarak yaptığı reel kur endeksleri, son beş yılda yüksek boyutlarda yabancı sermaye girişine bağlı olarak döviz karşısında hızla değer kazanan YTL'de, bu yılın Ocak-Nisan döneminde tersine döndüğünü ortaya koydu.

DÖRT AYDA YÜZDE 11.8 DEĞER KAYBI

Merkez Bankası'nın tüketici fiyatlarını (TÜFE) baz alarak göre oluşturduğu 1995 temel yıllı reel kur endeksinin değeri Ocak-Nisan döneminde yüzde 11.8 düşerek 190.3'ten 167.8'e geriledi. Üretici fiyatları bazlı reel kur endeksi de aynı dönemde yüzde 8.1 düşerek 146.9'a geriledi.

YTL'nin döviz sepeti karşısındaki alım gücünü gösteren söz konusu endekslerin düşmesi YTL'nin değer kaybı, yükselmesi ise değerlenmesine işaret ediyor. Endeks değerlerinin 100'ün üzerinde olması YTL'nin başlangıç yılına göre döviz karşısında daha değerli, 100'ün altında olması ise daha değersiz olduğunu gösteriyor.

YTL HALA ÇOK DEĞERLİ

2001 yılında yaşanan Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizinin ardından, "dip"ten dönen Türkiye ekonomisi, izleyen dönemde uygulanan programla toparlanma dönemine girerken, 2002 sonunda iktidara gelen tek parti hükümetinin sağladığı görece siyasi istikrar, yabancı sermayenin Türkiye'ye güvenini artırmıştı. Yüksek faizin de cazibesiyle 2003 başından itibaren başlayıp giderek artan sıcak para girişleri ve özellikle AB ile müzakerelerin başladığı 2005'ten itibaren rekor kıran doğrudan yabancı sermaye girişleri döviz kurlarında sürekli aşağı doğru iniş trendi başlatmıştı. YTL'de aşırı değerlenmeye yol açan bu gelişme ile Türkiye kesintisiz büyüme sürecine girerken, ucuz döviz nedeniyle yaşanan ithalat patlaması Türkiye ekonomisini yüksek cari açık sorunuyla karşı karşıya bırakmıştı.

2002 sonu ile 2007 sonu arasındaki beş yıllık dönemde YTL, dövizler karşısında yüzde 51.8 değerlendi.

Bu yıl dört ayda yaşanan yüzde 11.8'lik değer kaybına rağmen, YTL'nin döviz karşısındaki reel değeri Nisan 2008 sonu itibariyle 2002 sonundakinin yüzde 34 üzerinde kaldı.

ÜFE bazlı endekse göre de YTL'nin döviz karşısındaki değerinin 2002 sonundakinin yüzde 25 üzerinde olduğu belirlendi.

Başlangıç yılı olan 1995'e kıyasla ise YTL'nin TÜFE bazlı endekse göre yüzde 67.8, ÜFE bazlı endekse göre de yüzde 46.9 daha değerli olduğu belirlendi.

(ANKA)

[kaya22]

Piyasa gevşemeyi gördü, faizi % 20'ye çekip sıkılaştırdı!

Merkez Bankası'nın faiz artırma sinyalleri vermesi, artan enflasyon riski ve Faiz Dışı Fazla hedefinin % 3.5'e düşürülmesi ile bono faizleri % 20'ye fırladı. Faizler en son Mart 2007'de bu seviyeleri görmüştü..
Bono faizleri dün yüzde 20 seviyesine yükseldi. Hazine'nin dün yeniden ihraç ettiği gösterge niteliğindeki 13 Ocak 2010 vadeli tahvilin bileşik faizi bugün valörlü işlemlerde yüzde 20'ye çıktı. Faizler kapanışta ise yüzde 19.60 oldu. Böylece faiz oranları 2007 Mart ayı seviyesine döndü. Faizlerdeki sert hareket Hazine'nin 153 milyon YTL'lik net satış gerçekleştirdiği ihalesinin ardından başladı. İhalede faiz yüzde 19.57 oldu. Ancak ihale ardından düşük hacimli ortamda faiz hareketlendi.

SULAR DURULMUYOR
Merkez Bankası'nın faizleri yükseletebileceğine yönelik sinyaller vermesi ardından yüksek seyreden bono piyasasınde sular durulmuyor. Uzmanlar, son dönemlerde artan enflasyon riski ve iç politikada yaşanan belirsizlik nedeniyle bono piyasasında işlem hacimlerinin çok düşük olduğunu ve olumsuz etkilendiğini belirtti. Faizdeki yükselişin en büyük sebeplerinin başında ise hükümetin Faiz Dışı Fazla hedefini yeni milli gelir hesabına göre revize edip % 3.5'e düşürmesiydi. Böylece piyasalar Merkez Bankası'nın faizi artırarak mali sıkılaştırmaya gitmesini beklemeden faizi artırıp Merkez'den atik davranmış oldu!

BORSA % 1.29 GERİLEDİ
İMKB-100 endeksi ise yurtdışı piyasalardaki bozulmaya paralel dün yüzde 1.29 değer kaybederek, 42 bin 896 puana geriledi. ABD'li mortgage sağlayıcısı Fannie Mae'in ilk çeyrekte 2.2 milyar dolar zarar yazması finans piyasalarında endişeleri artırırken, Avrupa'nın en büyük bankası İsviçreli UBS'nin de beklendiği gibi ilk çeyrekte 11 milyar dolar zarara uğraması moralleri bozdu. Dolar uluslararası para birimleri karşısında değer kaybederken, Türk Lirası dolar karşısında değer kazandı. Dolar kuru 1.2555-1.2575 YTL'den günü kapattı.

[kaya22]

ABD ham petrolü 122 doları gördü

HAFTAYA rekorla başlayan ABD ham petrol fiyatları dün de yeni rekor seviyesine yükseldi. ABD petrolü dün 122 dolara kadar çıkarken, gün içinde iki kez rekor kırdı. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi ve dünyanın sekizinci büyük petrol ihracatçısı Nijerya'da, petrol üretimine ilişkin kaygılar, petrol fiyatlarının zirve yapmasına yol açtı. Irak'ta ABD güçleri ile Şiiler arasında yaşanan çatışmalar da fiyatların yükselmesinde etkili oldu. Bu arada Endonezya'nın, OPEC'in belirlediği kotanın altına düşmesi ve OPEC'teki etkisinin azalması nedeniyle birlikten ayrılmayı düşündüğü bildirildi. Goldman Sachs'a göre ABD ham petrol fiyatları 200 dolara kadar çıkabilir.

[kaya22]

En pahalı benzine vergi zammı

2010 kültür başkenti kapsamında benzine 1.5 kuruş zam açıklayan hükümet bütçedeki harcama artışını akaryakıtla finanse etmek istiyor * Hükümet, vergi gelirlerinin yüzde 15'ini sağladığı akaryakıttan alınan 'maktu' Özel Tüketim Vergisi'ni artırmayı düşünüyor ..
2008-2011 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Mali Plan için hazırlıklarını sürdüren hükümet, bütçe harcamalarında ortaya çıkan sürpriz artışları karşılamak ve vergi gelirlerindeki aşınmayı gidermek için yeni bir önlem almaya hazırlanıyor. Buna göre, akaryakıt ürünleri üzerinden alınan "maktu" Özel Tüketim Vergisi'nin artırılması gündemde. Bunun anlamı benzine, mazota, tüp gaza zam gelmesi demek. Dünyanın en pahalı benzinini kullanan Türkiye'de hükümetin İstanbul'un 2010 kültür başkenti projesi kapsamında litrede 1.5 Yeni Kuruş zam yapılacağının açıklamasının ardından şimdi de ÖTV zammı gündemde. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın, gerek kur gerekse ham petrolün maliyetindeki şok yükselişten kaynaklandığını kaydeden teknisyenler, "Akaryakıt ürünleri üzerinden alınan ÖTV oransal değil. Örneğin, benzin fiyatları arttıkça tahsil edilen vergi geliri artmıyor. Çünkü sabit miktarda vergi alınıyor. Maktu vergide yapılacak enflasyon düzeltmesi ile vergi tabanı genişleyecek, aynı anda KDV gelirleri de artacak" dediler. Öte yandan, 2008'deki yüzde 4'lük enflasyon hedefinin fiilen ortadan kalkması, yıl sonunda enflasyonun yüzde 9'un üstünde kalacağının görülmesi nedeniyle de gerek akaryakıtta gerekse elektrikte fiyat ayarlamalarının daha esnek biçimde yapılabildiği belirtildi.

BENZİN FİYATINDA REKOR KIRDIK
Uluslararası karşılaştırmalara imkan vermesi bakımından dolar bazında benzin fiyatları analiz edildiğinde, Türk tüketicisinin dünyanın en pahalı yakıtını kullandığı görülüyor. 1 litre benzine Türkiye'de 3.44 YTL öderken bize en yakın fiyatı 3.02 YTL ile İngilizler, 3 YTL ile Avusturalyalılar izliyor. Almanya'da benzinin litre fiyatı 2.92 YTL, Fransa'da 2.71 YTL.

[kaya22]

100 liralık benzinin 63 lirası vergi

TÜRKİYE, sadece fiyatıyla değil benzindeki vergi yükü açısından da rekortmen ülkeler arasında. İngiltere'de 1 litre benzinin fiyatı içinde vergi payı yüzde 65.2. Oran Fransa'da yüzde 63.7, Almanya'da yüzde 63.4, İsveç'te yüzde 63.1, Türkiye'de ise yüzde 63. Danimarka'da benzinin satış fiyatının yüzde 62'si, Belçika'da yüzde 61.9'u, İtalya'da yüzde 58.6'sı, Macaristan'da ise yüzde 55.6'sı vergiden oluşuyor. Hükümet bu yıl akaryakıttan 25.6 milyar YTL ÖTV geliri elde etmeyi hedefliyor. Bu rakam 171.2 milyar YTL'lik toplam vergi gelirlerinin yüzde 15'ine denk geliyor.

[kaya22]

Zam ihtiyacı elektrikte fiyat ayarlamasını erkene çekebilir

Petrol fiyatındaki artışı elektrik fiyatlarına yansıtma ile ilgili çalışmalar yapılmasının, otomatik fiyatlama öncesi % 15-20'lik bir zam ihtiyacı doğurduğu belirtiliyor..
Haziran başından itibaren elektrik ve doğalgaz yeniden zamlanacak. Elektrikteki zam ihtiyacının en az yüzde 15-20 civarında olduğu belirtiliyor. Yılbaşında yüzde 20 zamlanan elektrik tarifesi, artan petrol fiyatları ve enflasyon nedeniyle bir kez daha zamlanacak. Enerji Bakanı Hilmi Güler, petrol fiyatlarındaki artışın nasıl yansıtılacağına dair hesapların yapıldığını belirterek, 1 Temmuz'da başlatılma kararı alınan otomatik fiyatlandırmanın bu nedenle öne çekilebileceğini açıklamıştı. Bu durumda elektrik ve doğalgazda yapılacak yeni fiyatlandırma ay sonu kesinleştirilecek; Haziran başından itibaren de uygulamaya konulacak.

ZAM İHTİYACI EN AZ YÜZDE 15
Arzda yaşanan açık nedeniyle özel sektörden alınan elektriğin maliyeti de faturalara yansıtılacak. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ilgili yönetmeliği bu hafta görüşmesi bekleniyor. Yetkililer, özel sektörden pahalı alınan elektriğin faturalara ek maliyetinin yüzde 8 ila 10'u bulacağını vurguluyor. Buna petrol fiyatları, enflasyon ve döviz kurundaki artış eklenince yeni zam ihtiyacının en az yüzde 15 ila 20'yi bulacağı söyleniyor. Ancak bunun tek seferde mi yoksa izleyen dönemlerde bölünerek mi yapılacağı henüz karara bağlanmış değil.

[kaya22]

Aydınlatma da faturaya

Belediyeler ödemediği için yine faturalara yansıtılması kararı alınan genel aydınlatma bedelleri için de yasa Meclis'te görüşülürken önerge verilecek. Faturalara yansıyacak tutarı EPDK ayrıca tespit edecek.

[kaya22]

Enerji fiyatları 1 Temmuz'da otomatiğe bağlanıyor


Enerji fiyatları; petrol, dolar kuru gibi etkenler dikkate alınarak belirlenmeye başlayacak..
ARALARINDA EÜAŞ, TETAŞ, TKİ, elektrik dağıtım şirketleri ve BOTAŞ'ın da yer aldığı enerji KİT'leri, 1 Temmuz'dan itibaren, 'Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Mekanizması (MBF)'na geçiyor. Yüksek Planlama Kurulu'nun 14 Şubat 2008 tarihli kararı, Hazine'nin internet sayfasında yer aldı. Kararla ilgili bilgiler özetle şöyle:

* Kuruluşlar 1 Temmuz'dan itibaren yeni tarifelerini, belirlenen formülasyonları kullanarak 1 Temmuz, 1 Ekim ve 1 Nisan 2009'da belirleyecek.

* Maliyet dışı faktörlere bağlı, yıllık kâr ve faiz dışı fazla hedeflerinde önemli ölçüde sapma ihtimali ortaya çıkarsa bu hususlar dikkate alınacak.

* Enerji KİT'leri, yılın geri kalan dönemi için uygulayacakları yeni tarifelerini tespit ederken mevzuattaki formülasyonlara göre belirlenen maliyetlerdeki değişimler ile yıl sonuna yönelik revize gösterge varsayımlarını (döviz kuru, petrol fiyatı, TÜFE vs.) kullanacak.

Hangi fiyatlar belirlenecek
* Kömür
* Doğalgaz
* Tüketicinin kullandığı elektrik
* Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ'nin (TETAŞ) özel sektör ve dağıtım şirketlerine verdiği elektrik