Petrol ve global dengeler üzerine....

[detan]

Konumuz petrol ve petrole bağlı olarak global ekonomik dengeler.

[detan]

Bu topikte özellikle petrol fiatları, paritelerin petrol fiatları üzerindeki etkileri, ABD dolarından kaçış eğilimi, bunun ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini tartışalım.

[detan]

Aslında geçen yıl Çin'in rezervlerini Dolar'dan Euro'ya kaydırmak istediği şeklinde yaptığı bazı açıklamalar Dolar-Euro paritesi üzerinde ilk sinyalleri vermişti.
Son zamanlarda petrol ihracatçısı bazı ülkelerin açıklamaları da Dolar'a güvensizliğin gittikçe arttığını ve bu konuda sıkıntılar yaşanacağını gösteriyor.

[detan]

Alttaki haberde ABD'nin suyunda gitmeyen iki ülke (İran ve Venezuella) liderlerinin açıklamaları bu yönde gelişmeler olabileceği belirtiliyor.



Petrol İhraç Eden Ülkeler'in (OPEC) üçüncü tam katılımlı zirvesi Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da yapıldı. 13 üyeli örgütün iki günlük toplantısına İran ve Venezuela'nın ABD karşıtı söylemleri damgasını vururken, Suudi Arabistan'ın izlediği Washington yanlısı politika dikkat çekti. Zirvede gittikçe artan petrol fiyatlarını dizginlemek için petrol üretiminin artırılması yönünde herhangi bir karar alınmazken, İran ve Venezuuela, OPEC'in artık dolar hegemonyasına son vermesi çağnsında bulundu. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad, OPEC üyelerinin para rezervlerini gittikçe değer yitiren ABD Dolan yerine başka para birimlerine çevirmek istediklerini öne sürdü. 'Petrolümüzü alıp yeriine değersiz kağıt parçaları veriyorlar.' diyen Ajımedinejad'a Venezuela Devlet Başkanı Huugo Chavez de "Dolar imparaatorluğu artık sona ermeli"diiyerek eşlik etti. Fakat Suudi Arabistan Kralı Abdullah, örgütün siyasi çekişmelere alet edilmesine izin vermeyeceğini belirtti.
Cumali Önal, Kahire

[detan]

Yine yakın bir zamanda Rusya benzer bir açıklama yaptı:



Rusya Maliye Bakanı Aleksi Kudrin, önümüzdeki beş yıl içinde petrol satışlarını dolar yerine ruble üzerinden yapmaya başlayacaklarını açıkladı. Uzmanlara göre Rusya bu yolla fazla miktarda dolar nakit girişini azaltarak, rublenin değerlenmesi ve enflasyon etkisi yapmasını azaltmaya çalışacak.

Interfax haber ajansının geçtiği bilgiye göre Kudrin, "Uzun vadede ruble üzerinden satış yapmayı hedefliyoruz. Bu en fazla beş yıllık bir geçiş dönemini kapsar." dedi. Herşeyin Rusya'nın ekonomik istikrarına bağlı olduğuna işaret eden Kudrin, "Bu da rublenin istikrarlı hale gelmesine bağlı. Rubelenin istikrarı Rusya'nın dış ticaretinin istikrarı anlamına geliyor. Bu da ekonomik büyümeyi güvence altına alacak." değerlendirmesinde bulundu.

Kudrin, ABD dolarının rubleden daha istikrarlı olduğunu kabul ettiklerini, ancak ülkenin enerji gelirleri dolayısı ile yüksek oranda yabancı para girişi olduğunu, bunun da kur sisteminde büyük riskler oluşturduğunu kaydetti.

Kudrin'e göre son dönemde ülkede meydana gelen aşırı fiyat artışları ve enflasyon üzerinde de bu enerji gelirlerinden gelen dolar girdisinin büyük etkisi var. Kudrin, "Bu durum doların değer kaybetmesinde de etkili." açıklamasında bulundu.

[detan]

Belki beş yıl içinde petrolü Dolar yerine Ruble ile satma hedefi ütopik bir hedef ama bir rahatsızlığı vurgulaması açısından son derece önemli.
Benim düşünceme göre de Ahmedinejat'ın "'Petrolümüzü alıp yerine değersiz kağıt parçaları veriyorlar" sözünde gerçeklik payı yüksek.

[detan]

Yüzlerce milyar dolar cari açık veren ABD (yaklaşık 800 milyar dolar) aynı zamanda en çok petrol tüketen ve ithal eden ülke konumunda.

[detan]

Hem petrolü hem de diğer ithalatını borçlanarak yapan ABD bunu sonsuza kadar sürdüremez.