Tarihte Bugün...

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
8 Haziran

632. Hazreti Muhammed öldü.
Muhammed bin Abdullah, İslamî literatürde saygı belirtecek bir şekilde Muhammed (s.a.s) (ayrıca Türkçede sık sık yine saygı ifade eden şekilde Hz. Muhammed) (d. 571 - ö. 632), İslam peygamberi. Müslümanlar tarafından en son peygamber olduğuna ve kendisine Allah tarafından Kuran'ın vahyedildiğine inanılır. Mekke'de doğmuş, Veda Haccı'ndan sonra rahatsızlanarak Medine'de vefat etmiştir.
Arapça isimlendirme şekliyle adı Muhammed bin Abdullah (Abdullah oğlu Muhammed) olarak geçer. Müslümanlar sık sık adını andıktan sonra Arapça Sallalahu aleyhi ve sellem cümlesini söylerler. Yazında ise S.A.S, S.A.V veya sadece S.A olarak kısaltılan bu ifade kısaca "Allah'ın selamı onun üzerine olsun" anlamına gelir. Türkçe'de genellikle saygı ifade eden Hazreti (Hz.) unvanıyla anılır.
Muhammed Arapçada "övülmüş" anlamına gelir. Ayrıca "Mustafa" veya "Ahmed" ismiyle de anılır (33.40). Ahmed Arapçada "övgüye daha layık" anlamına gelir.
Kur'an'a göre Muhammed'in geleceği Tevrat'ta ve İncil'de bildirilmiştir [1][2][3]. İslam peygamberi bir hadisinde şöyle demiştir: “Benim ismim Kur'an’da Muhammed, İncil’de Ahmed, Tevrat’ta Ahyed’dir.” [4][5][6]. Bununla birlikte Yahudi ve Hristiyan Kutsal Kitaplarında Muhammed'den bahsedilmez. İslam'a göre bu durum Tevrat ve İncil'in zaman içerisinde tahrif edildiğine ve değiştirildiğine yorulur. Bazı İslam kaynaklarına göre (Risale-i Nur: 19. Söz, "Risalet-i Ahmediye"; Sonsuz Nur: 1. Cilt) İncil'de geçen Faraklit İslam peygamberidir. Bu düşünceye göre; Ahmed ismi İncil'de tahrif edilmiş olsa da İslam peygamberine işaret eden birçok İncil ayeti vardır. [kaynak belirtilmeli]

1933. Halk Bankası Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

1936. Cumhuriyet döneminde iş, işçi, işveren ilişkilerini düzenleyen ilk kapsamlı yasa olan İş Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. Kanun en az on işçi çalıştıran işyerlerinde uygulandı. Kanuna göre grev ve lokavt yasaktı. İş Kanunu 15 Haziran 1937'de uygulanmaya başladı.

1938. Japonlar Çin'in Kanton şehrini bombaladı; ölü sayısı belirlenemeyecek kadar fazla.

1941. Müttefikler, Suriye ve Lübnan'a çıkartma yaptı.

1948. Çekoslovakya Cumhurbaşkanı Eduard Beneş'in istifasıyla, Komünist Partisi bütün iktidarı ele geçirdi.

1949. Amerikan Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından hazırlanan raporda aralarında film yıldızları Frederic March, John Garfield, Paul Muni, ve Edward G. Robinson'ın da bulunduğu Holywood ünlüleri Komünist Parti üyesi ilan edildi. Bu raporla birlikte 1940ların sonuyla 1950'ler boyunca ABD'yi saracak olan anti-komünist histeri başladı.

Aynı gün 5434 sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu" kabul edildi.

1951. Türkiye'de ilk kalp ameliyatı Ankara Gülhane Askeri Hastanesi'nde gerçekleştirildi.

1957. Cumhurbaşkanı Celal Bayar,"Türkiye'de irtica avdet edemez" dedi.

1958. İstanbul Beyazıt Meydanı'nda Kıbrıs için, 300 bin kişinin katıldığı "Ya Taksim, Ya Ölüm" mitingi yapıldı.

1960. İstanbul'da on binlerce kişi 27 Mayıs'ı ve orduyu desteklemek için miting yaptı.

Aynı gün, ordu mensupları hazineye yardım amacıyla alyanslarını bağışlamaya başladılar.

1963. Basına baskılar sürüyor; Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Yön ve Barış Dünyası dergilerini kapattı.

1965. Eğitim özelleşiyor; Meclis'te Özel Öğretim Kurumları Kanunu kabul edildi. Kanun 1971'de Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilinceye kadar sürekli tartışma konusu oldu.

Aynı gün, memur sendikalarına ilişkin esasları düzenleyen Devlet Personeli Sendikaları Kanunu da kabul edildi.

1966. Başbakan Süleyman Demirel "Demokrat Parti'nin devamıyız" dedi. Bu sözleri nedeniyle hakkında soruşturma başlatıldı.

1968. ABD'li siyah lider ve medeni haklar eylemcisi Martin Luther King'in öldürülmesi sanığı James Earl Ray Londra'da yakalandı.

1969. Greko-romen Güreş Milli Takımı Avrupa şampiyonu oldu.

1970. Arjantin'de Başkan Ongania bir askeri darbe sonucu devrildi.

1973. General Fransisco Franco İspanya'yı 34 yıl yalnız başına yönettikten sonra Luis Blanco'yu devlet başkanlığına atadı.

Aynı gün Türkiye'de, Altın Portakal sinema ödüllerini Hülya Koçyiğit ve Tarık Akan kazandı. Boğaziçi Köprüsü'nden ilk araç geçiş denemesi yapıldı.

1977. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Bülent Ecevit "Adalet Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi ile işbirliği yapamayız" dedi.

1984. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Hava Yolları bir kamu iktisadi kuruluşuna dönüştürüldü.

1986. Avusturya'da Kurt Waldheim cumhurbaşkanı seçildi.

1987. İstanbul'da deniz otobüsü seferlerine başlandı.

1991. 600 bin kamu işçisinin toplu sözleşmelerinde uyuşma sağlanamadı. İşçilerin protesto eylemleri arttı. Gölcük'te binlerce işçi Yalova-İzmit karayolunu trafiğe kapattı.

1992. Cumhurbaşkanı Turgut Özal Doğru Yol Partisi (DYP) ve Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) koalisyon hükümetinin "Demokratikleşme paketi”nde yer alan yargı reformu yasasını veto etti.

Aynı gün Özgür Gündem gazetesi muhabiri Hafız Akdemir Diyarbakır'da vurularak öldürüldü.

İstanbul Elektrik Tünel Tramvay İşletmesi'nde (İETT) çalışan 30 bini aşkın işçi, toplu sözleşme görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlanmasını protesto etmek için 1992 yılında bugün toplu viziteye çıktılar.

1993. Devlet Bakanı Tansu Çiller görevinden istifa etti. Doğru Yol Partisi genel başkanlığına aday olduğunu açıkladı.

Aynı gün Anayasa'nın 133. maddesinin değiştirilmesiyle özel radyolar serbest bırakıldı.

1994. Birleşik Sosyalist Parti (BSP) kuruldu; genel başkanlığına Sadun Aren getirildi.

1995. Yunanistan Ege'de karasularını 12 mile çıkarma hazırlıkları yapıyordu. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 8 Haziranda böyle bir durumda hükümete savaş yetkisi verdi.

1996. Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) üyesi memurların Beyoğlu'nda yaptıkları oturma eylemine polis müdahale etti. Polis gazeteci ve memurları copladı; 357 kişi gözaltına alındı.

1999. Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcısı, Kürdistan İşçi Partisi (PKK) lideri Abdullah Öcalan hakkında idam cezası istedi.

Bugün Doğanlar:

1810. Alman besteci Robert Schumann.

1867. Ünlü ABD'li mimar Frank Lloyd Wright.

1903. Belçika kökenli ABD'li yazar Marguerite Yourcenar.

Bugün Ölenler:

1876. Fransız yazar George Sand.

1985. Atatürk'ün manevi evlatlarından tarihçi ve sosyolog Afet İnan.

1997. Sanatçı, bilim insanı ve Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) kurucusu Atilla Ergür.

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
9 Haziran

9 Haziran
1617. Sultan I. Ahmet tarafından İstanbul'da adıyla anılan meydanda 1609–1616 arasında Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa'ya yaptırılan Sultanahmet Camii ibadete açıldı. Mavi, yeşil ve beyaz renkli çok güzel çinilerle bezendiği için Avrupalılarca "Mavi Cami" olarak adlandırılır.

Türkiye'nin altı minareli tek camisi olan Sultanahmet'in ibadethane bölümü 64 x 72 m. boyutlanandadır. 43 m. yüksekliğindeki merkezî kubbesinin çapı 33,4 m. olup Ayasofya'nın kubbesinden 2,6 m. daha büyüktür. Caminin içi 260 pencereyle aydınlatılmıştır. Yazıları Diyarbakırlı Seyyid Kasım Gubarî tarafından yazılmıştır. Çevresindeki yapılarla birlikte bir külliye oluşturur.

1923. Bulgaristan'da faşist askeri darbe.
1942. Anıtkabir proje yarışmasını Emin Onat ve Orhan Ada'nın kazandığı açıklandı.

1947. Türkiye, Dünya Sağlık Teşkilatı'na üye oldu.

1950. Adnan Menderes Demokrat Parti genel başkanlığına seçildi.

1951. Demokrat Parti Ankara İl Kongresi toplandı. Bazı delegeler, partiye kesecilerle midecilere değil, içtenlikle bağlı insanların gerekli olduğunu belirtti.

1955. Türk bayrağını yırtmaktan sanık 4 Amerikalı yapılan yargılamada beraat etti.

1956. Basına baskılar sürüyor; Halk gazetesi toplatıldı.

Aynı gün, Amerika Birleşik Devletleri'nde nükleer denizaltı George Washington suya indirildi.

1967. Parti Meclisi'nden güven isteme amacıyla istifa eden Bülent Ecevit oybirliğiyle yeniden Cumhuriyet Halk Partisi genel sekreteri seçildi.

1969. İstanbul Üniversitesi'nde polis, öğrencilere müdahale etti. 29 öğrenci gözaltına alındı, 19 polis yaralandı. Üniversite kapatıldı ve sınavlar eylül ayına ertelendi. Danıştay, Üniversitenin kapatılma kararını 14 Haziran günü durdurdu.

1977. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alpaslan Türkeş "Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, sömürgecilerin yetişmesi, komünistlerin beslemesi, bölücülerin yardakçısı ve Demirperde’nin baykuşudur" dedi.

Aynı gün, Türkiye'nin Vatikan Büyükelçisi Taha Carım Roma'da uğradığı silahlı saldırı sonucu öldü. Saldırıyı "Ermeni Soykırımı" ve "Ermeni Jenosit Örgütü" üstlendi.

1980. Altı ay içinde sekizinci kez devalüasyon yapıldı; Türk lirasının değeri yüzde 5,5-8,8 arasında düşürüldü. Aynı gün yapılan açıklamaya göre; 203 işyerinde 48 bin işçi grevde.

1981. Türkiye'nin Cenevre Başkonsolosluğu'nda görevli Mehmet Yergüz bir Ermeni militan tarafından öldürüldü.

1985. Yönetmenliğini Ali Özgentürk'ün yaptığı At filmi Tokyo Film Şenliği'nde büyük ödülü iki filmle paylaştı.

1993. Tahsin Yücel, Peygamberin Son Beş Günü adlı yapıtıyla Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı.

1996 . Habitat II, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Zirvesi kapsamında düzenlenen Sivil Toplum Kuruluşları Forumu'na katılan yabancı delegeler, polisin memurları ve gazetecileri coplamasını ağızlarına siyah bant takarak protesto ettiler.



Bugün Doğanlar:

1893. Öp beni Kate (Kiss Me Kate) adlı müzikaliyle ünlü Amerikalı besteci ve söz yazarı Cole Porter.

Bugün Ölenler:

68. Roma İmparatoru Neron, intihar ederek.

1870. Modern İngiliz edebiyatının en önemli yazarlarından, Sanayi Devrimi'nin ve kapitalizmin yarattığı toplumsal eşitsizlik, yoksulluk ve sefaleti konu alan romanlarıyla tanınan Charles Dickens.

1992. Şair, eleştirmen Enver Tunçalp.

[TRessam]

10 HAZİRAN

1909- Telsizle ilk " S.O.S " imdat sinyali Slavonia adlı İngiliz gemisinden verildi.
1910- Sadayı Millet gazetesi başyazarı Ahmet Samim, İstanbul'da öldürüldü.
1916- Osmanlı yönetimindeki Mekke Arap İsyanı sırasında Arapların eline geçti.
1924- İtalyan sosyalist lider Giacomo Matteotti Roma'da faşistlerce kaçırılarak öldürüldü. Tarihçiler, Matteoetti'nin öldürülmesi emrinin bizzat faşist lider Benito Mussolini tarafından verilmiş olduğunu ileri sürüyor.
1927- Gazi Koşusu At Yarışı ilk kez yapıldı. Ankara Hipodromu'ndaki yarışı Mustafa Kemal Paşa da izledi.
1930- Türkiye ile Yunanistan arasında, ''Ahali Mübadelesi Antlaşması'' imzalandı.
1931- Faşistlerle işbirliğini red eden orkestra şefi Arturo Toscanini eşiyle birlikte İtalya'yı terk etti.
1934- İran Şahı Pehlevi, Türkiye'yi ziyaret amacıyla Gürbulak'ta Türk sınırına geldi ve törenle karşılandı.
1935- Mülkiye Mektebinin adının Siyasal Bilgiler Okulu olarak değiştirilmesine karar verildi.
1940- Mussolini, Hitler'in yandaşı olarak II. Dünya Savaşı'na girdi.
1942- Naziler Reinhard Heydrich'in öldürülmesine misilleme olarak Çekoslavakya'da Lidice kasabasını yerle bir etti, bin 300 kişi katledildi.
1946- İtalya'da krallık sona erdi, Cumhuriyet ilan edildi.
1946- Türkiye Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1949- Devlet Tiyatro ve Operası, TBMM'de kabul edilen yasayla Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak kuruldu. İlk genel müdür Muhsin Ertuğrul oldu.
1953- Türk Ceza Kanunu'nda değişiklik yapıldı. Artık, kadınlara ve genç erkeklere sözle sarkıntılık 3 aydan 1 yıla kadar, elle sarkıntılık 6 aydan 2 yıla kadar ceza nedeni.
1955- İstanbul Hilton Oteli açıldı. Yapımı 2,5 yıl süren otelde 300 oda, 500 yatak bulunuyor.
1960- 28 Nisan ve 27 Mayıs'ta ölen Turan Emeksiz, Nedim Özpolat, Ersan Özey, Ali İhsan Kalmaz ve Sökmen Gültekin Ankara'da Anıtkabir yamacında toprağa verildi.
1960- Celal Bayar ve Adnan Menderes yargılanmak üzere Yassıada'ya götürüldü.
1967- Süregiden Arap- İsrail savaşında İsrail; Gazze Şeridi, Golan Tepeleri, Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Sina Yarımadasını işgal etti.
1981- Sol görüşlü Veysel Güney idam edildi.
1982- Adalet Bakanlığı açıkladı; 3088 yayının cezaevlerine sokulması yasak.
1987- Eskişehir F-16 uçak motor fabrikası, Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından açıldı.
1990- Teröristler, Şırnak'ın Çevrimli köyüne düzenledikleri saldırıda 26 vatandaşı öldürdü.
1992- Lice Cumhuriyet Savcısı kızına "Rojda" adını koyan babaya karşı dava açmıştı. Yargıtay "Mahkemenin böyle bir dava açmaya ve çocuğa yeni ad verme yetkisi olmadığı" kararını verdi.
1993- Dünya Sinemalar Günü Türkiye'de ilk kez kutlandı.
1993- Dünya Sinemalar Günü Türkiye'de ilk kez kutlandı.
2000- Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad öldü. Yerine 17 Temmuzda oğlu Beşşar Esad getirildi.
2001- Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'ta düzenlenen 11. Dünya Büyükler Boks Şampiyonası'nda, 57 kiloda Ramazan Paliani, Dünya Şampiyonu olarak altın madalya kazandı.
2005- Orhan Boran'ın 60. sanat yılı ve profesyonel hayatını sona erdirdiği jübile gecesi, Harbiye Açıkhava Tiyatrosunda yapıldı.
2006- Hatay'da yabancılara gayrimenkul satışı durduruldu. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, ilin yüz ölçümünün binde 5'inden
fazlasının yabancılara satılmış olması nedeniyle ikinci emre kadar satışları yasakladı.




Bugün Doğanlar

1915- Amerikalı romancı Saul Bellow.


Bugün Ölenler:

1923- Fransız yazar Pierre Loti. Bir çok kez İstanbul'a gelen yazarın adı Sultanahmet'te oturduğu sokağa ve Haliçte'ki kahveye verildi. İzlanda Balıkçısı ve Bezgin Kadınlar Loti'nin eserleri arasında yer alıyor. .
1966- İlk Mecliste Antalya Milletvekili, ilk basın yayın ve enformasyon genel müdürlerinden, maarif vekili, şair ve yazar Hamdullah Suphi Tanrıöver 81 yaşında öldü.
1967- Oscar ödüllü Amerikalı aktör Spencer Tracy.
1984- Gazeteci, yazar Halide Nusret Zorlutuna.
2000- Suriye'yi aralıksız 30 yıl yöneten Devlet Başkanı Hafız Esat.
2007- Habertürk'ün kurucusu, gazeteci Ufuk Güldemir 51 yaşında İstanbul'da vefat etti.

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
11 Haziran

1929. İstanbul'da hayat pahalılığı 1914'ten 1929'a 16 kat arttı.

1930. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın kurulmasına ilişkin kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

1932. Türkiye'de Türk vatandaşlarına tahsis edilen sanat ve hizmetler hakkında kanun çıktı.

1937. Atatürk bütün çiftliklerini ve mallarını millete bağışladığını bildirdi.

1940. Norveç iki ay süren direnişin ardından Nazi ordularına teslim oldu.

1947. Solcu profesörler arasında adı geçen Profesör Muzaffer Şerif Başoğlu, Ankara Üniversite kadrosundan çıkarıldı.

1954. Zonguldak'ta bir madende grizu patlaması meydana geldi;6 işçi öldü, 16 işçi yaralandı.

1960. 27 Mayıs öncesi bozulan ekonomik durumu düzeltmek için hazineye yardım kampanyası düzenlendi. 8 Haziran'da ordu mensupları alyanslarını hazineye bağışladılar. 11 Haziran'da halkın bağışları kabul edilmeye başlandı. İşçilerin, memurların katıldığı kampanya aracılığıyla hazinede yüklü miktarda altın ve mücevherat birikti. Kampanya hakkında daha sonraları, halktan alınan alyanslarla askeri lojmanlar yapıldığına ilişkin söylentiler çıktı.

1963. Basına baskılar sürüyor; Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Zafer gazetesini kapattı.

İstanbul Üniversitesi askeri kordon altına alındı.

1967.İsrail ve Arap komşuları arasında altı gün süren savaş Birleşmiş Milletlerin araya girmesiyle sona erdirildi.

1970. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Sendikalar Kanunu'nda değişiklik yapılması Türkiye İşçi Partisi'nin 4 milletvekili dışında 230 oyla kabul edildi. Yasada yapılan değişiklikler kısa adı DİSK olan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun faaliyetlerini kısıtlamayı amaçlıyordu. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu 15 Haziran'da eylem kararı aldı.

1973. Güney Afrika'da Siyah rektör atanmasını isteyen 1500 öğrenci üniversiteden uzaklaştırıldı.

Aynı gün Türkiye'de, Mardin'in Kızıltepe ilçesinde aşiretler arasında çatışma çıktı. Aralarında Adalet Partisi ilçe başkanının da bulunduğu 12 kişi öldürüldü.

1978. 3 bin hükümlünün yaralanacağı yeni infaz yasasının yürürlüğe girmesiyle tahliyeler başladı.

Aynı gün ülkücülerin silahlı eylemde kullandıkları otomobilin Milliyetçi Hareket Partisi'ne ait olduğu ortaya çıktı.

1979. Cumhuriyet tarihinin 5. devalüasyonu yapıldı; Türk lirasının 1 dolar karşılığı değeri 47 lira 10 kuruş.

Aynı gün kısa adı DİSK olan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Genel Başkanı Abdullah Baştürk ve 7 yöneticisi, "halkı suç işlemeye tahrik ettikleri" gerekçesiyle 7 gün hapis cezasına çarptırıldı.

1981. Bülent Ersoy'un sahneye çıkması yasaklandı.

1982. Türkiye Güzeli Nazlı Deniz Kuruoğlu Avrupa Güzeli seçildi.

1987. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye'yi yeniden "İşçi haklarını çiğneyen ülkeler" listesine aldı. Gerekçe; iş yasalarıyla anayasa maddelerinin Türkiye'nin imzaladığı uluslararası sözleşmelere aykırı olmasıydı.

1991. Sosyalist Enternasyonal konsey toplantısı İstanbul'da başladı.

1999. Bakanlar Kurulu 13 Mayıs 1999 tarihinde Fazilet Partisi'nden milletvekili seçilen Merve Kavakçı'yı vatandaşlıktan çıkarma kararı aldı. Merve Kavakçı kararın iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay'da dava açtı.


Bugün Doğanlar:

1910. Fransız okyanus bilimci Jacques Cousteau.

Bugün Ölenler:

1942. Yazar Selahattin Enis.
1979. Amerikalı aktör Dük" lakabıyla anılan John Wayne
(26 Mayıs, 1907 – 11 Haziran, 1979), Oscar en iyi erkek oyuncu ödülünü almış, kariyerine 1920lerde, sessiz filmlerle başlamış Amerikalı aktör. 1940 ile 1970li yıllar arasında baştagelen yıldızlardandır. Özellikle kovboy filmleri ve II. Dünya Savaşı konulu filmleriyle meşhur olsa da, çok çeşitli türlerde, biyografilerde, romantik komedilerde, polis dramlarında ve başka pek çok tarzda filmde oynamıştır. Haşin ve bireyci bir erkeklik örneği oluşturarak kalıcı bir Amerikan ikonu haline gelmiştir. [[The Alamo]] filminin çekiminde, Wayne günde 5 paket sigara içmiştir. Kariyerinin başlangıcında bazı rolleri alabilmek için farklı bir yürüme şeklini öğrenmiştir.
Gençliği ve üniversite yılları



John Wayne'in Winterset, Iowa'daki doğum yeri
John Wayne, Marion Robert Morrison ismi ile Iowa eyaletinin Winterset kasabasında, 1907 yılında doğdu. Anne ve babası bir sonraki oğullarına Robert ismini vermek isteyince, ismini Marion Michael Morrison olarak değiştirdiler.
Morrison ailesi Presbiteryen kilisesi üyesiydi. Baba Clyde Leonard Morrison İrlanda ve İskoç asıllıydı ve Amerikan İç Savaşı gazisi bir babanın oğluydu. Annesi Mary Alberta Brown ise İrlanda asıllıydı. Wayne'in ailesi 1911'de Kaliforniya'nın Glendale şehrine taşındılar. Buradaki komşuları John'a "Koca Dük" diye hitap etmeye başladılar çünkü takma adı küçük dük olan Airedale teryesi köpeğini yanına almadan hiçbir yere gitmezdi. John "Dük" lakabını "Marion" ismine tercih etti ve bu ismi hayatının sonuna kadar taşıdı.
Dük Morrison'ın çocukluğu, babası parayı iyi idare edemeyen biri olduğu için yoksulluk içinde geçmiştir. Dük başarılı ve popüler bir öğrenciydi. Erken yaşta boy atarak Glendale Lisesi'nin yıldız amerikan futbolu oyuncularından biri oldu ve mezun olunca Güney Kaliforniya Üniversitesi'ne kabul edildi.
Wayne, gençliğinde yerel Hollywood film stüdyolarında atları nallayan bir adamın dondurmacı dükkânında da çalışmıştır. Ayrıca, ileride katılacağı bir Mason locası tarafından işletilen, bir genç masonlar organizasyonu olan Order of DeMolay örgütünün aktif üyelerinden biri olmuştur.
Wayne'in, Amerikan Deniz Harp Akademisi'ne başvurusu kabul edilmedi. Bunun üzerine Truva Şövalyeleri üyesi olduğu ve Sigma Chi Kardeşliği'ne katıldığı Güney Kaliforniya Üniversitesi'ne başladı. Wayne, üniversitenin efsanevi Howard Jones'un koçluğunu yaptığı Amerikan futbol takımında da oynamıştır. Sahilde yüzerken geçirdiği sözde kaza spor kariyerine son vermiştir, yalnız Wayne daha sonraları, o dönemde koçunun kazanın gerçek sebebini öğrenmesi durumunda göstereceği tepkiden korktuğunu açıkladı. Spor bursunu kaybedince parası olmadığı için okula devam edemedi.
Üniversitedeyken, yerel film stüdyolarında çalışmaya başladı. Kovboy filmlerinin yıldızı Tom Mix, futbol bileti karşılığında Wayne'e sahne eşyaları departmanında yaz süresince bir iş buldu. Yönetmen John Ford ile uzun yıllar sürecek bir arkadaşlık kurarak ufak roller kapmaya başladı. Bu dönemde, üniversitedeki takım arkadaşlarıyla Richard Cromwell ve Jack Holt'un başrollerini paylaştığı Maker of Men adlı 1930 yapımı filmde göründü. Filmde Wayne, Marion Morrison ismi ile afişlerde yerini aldı.
Oyunculuk kariyeri



The Searchers'da John Wayne
William Fox Stüdyoları'nda iki sene boyunca haftada 35$ karşılığında figüranlık yaptıktan sonra ilk kez 1930 yılında The Big Trail adlı filmde rol aldı. Filmin yönetmeni Raoul Walsh, Wayne'i "keşfedince" ona sahne adı olarak Amerikan Bağımsızlık Savaşı generali "Deli Anthony" Wayne'e itafen "John Wayne"i koymuştur. Artık haftalığı 75$'a çıkarılmıştır. Stüdyodaki dublörler tarafından çalıştırılmış, binicilik ve koyboyluk becerilerini geliştirmiştir.
The Big Trail, ilk epik "kovboy" filmi, ticari bir başarısızlık da olsa oyuncunun ekrandaki ilk referansı oldu. Ancak dokuz sene sonra, Stagecoach (1939) filmindeki performansı Wayne'i bir yıldız yaptı. Aradaki dönemde çoğunlukla Monogram Pictures şirketinde kovboy filmleri ve Mascot Stüdyoları için Kuzey Afrika'da geçen Üç Silahşörler (1933) de dahil dizi filmler çekti: Aynı sene (1933), Alfred E. Green'in spekülatif başarısı (success de scandale) olan Baby Face adlı filmde küçük bir rol aldı.
Wayne, 1928 yılından başlayarak takip eden 35 sene boyunca, aralarında Stagecoach (1939), She Wore a Yellow Ribbon (1949), The Quiet Man (1952), The Searchers (1956), The Wings of Eagles (1957), ve The Man Who Shot Liberty Valance (1962) adlı filmlerin de olduğu yirmiden fazla John Ford filminde yer aldı.
Internet Movie Database sitesine göre Wayne, rol aldığı filmlerin 142sinde başroldeydi. John Wayne'in en çok beğeni toplayan rollerinden biri yönetmenliğini William Wellman'ın yaptığı, senaryosunun Ernest K. Gann tarafından yazılmış bir kitabı konu aldığı The High and the Mighty (1954) filmindeydi. Kahraman bir havacı portresi oyuncuya farklı çevrelerin beğenisini kazandırdı. Island in the Sky (1953) da bu filme bağlantılıdır ve ikisi de bir yıl ara ile aynı yapımcılar, yönetmen, yazar, sinematograf, editör ve dağıtımcı tarafından yapılmışlardır.
1949 yılında All the King's Men filminin yönetmeni Robert Rossen Wayne'e filmdeki başrolü teklif etmiştir. Wayne senaryoyu pek çok bakımdan gayri-Amerikan bularak, rolü içerlenmiş bir tavırla reddetmiştir. Onun yerine rol alan Broderick Crawford, 1950'de Wayne'in de The Sands of Iwo Jima filmindeki rolü ile aday olduğu En İyi Erkek Oyuncu Oscar'ını kazanmıştır.
John Wayne 1969 yapımı True Grit filmindeki oyunculuğu ile Akademi Ödülleri En İyi Erkek Oyuncu ödülünü almıştır. Sands of Iwo Jima filmi ile aynı ödüle aday gösterilmiştir. Yönettiği iki filmden biri olan The Alamo En İyi Filmi adayı olmuştur. Diğer filmi The Green Berets (1968), Vietnam Savaşı döneminde yapılan ve çatışmayı destekleyen tek filmdir.

The Searchers günümüzde de Wayne'in en iyi ve karmaşık oyunculuğunu sergilediği film olarak kabul edilmektedir. 2006 yılında Premiere Magazine dergisinin yaptığı sektör anketinde, oyuncunun Ethan Edwards karakterini canlandırışı sinema tarihinin en iyi 87. performansı olarak oylanmıştır.
Wayne tutucu idealleriyle tanınırdı. Motion Picture Alliance for the Preservation of American Ideals birliğinin kurulmasına yardımcı oldu ve bir dönem organizasyonun başkanlığını yaptı. Ateşli bir anti-komünistti, ve HUAC (House Un-American Activities Committee) taraftarı ve komünist idealler sempatizanı olmakla suçlanan oyuncuları kara listeye alma yandaşıydı.
Playboy dergisi, Wayne ile 1971'de yaptığı tartışmalı röportajda, oyuncuya ABD'de zencilerin eşitlik konusunda attıkları büyük adımlar için ne düşündüğünü sormuştur. Wayne beyaz üstünlüğünün, zencilerin, eğitim düzeylerini arttırarak Amerikan toplumunda daha etkin bir rol almalarına dek devam edeceğini belirtmiştir.
Wayne tarafından kurulmuş Batjac yapım şirketi adını The Wake of the Red Witch adlı filmdeki kurgusal taşımacılık şirketinden almıştır.
Hastalık dönemi

Wayne'e 1964 yılında akciğer kanseri tanısı kondu. Geçirdiği ameliyatta sol akciğerinin tamamı ve iki kaburga kemiği alındı. Kansere, ABD hükümetinin nükleer silah deneylerini yaptığı Utah eyaletinde çekilen The Conqueror filminin setinde yakalandığı söylentilerine rağmen, Wayne sebebin günde iki paket içmesi olduğuna inanıyordu.
Belki de sırf popülerliğinden ya da Hollywood'daki en meşhur cumhuriyetçi yıldız olmasından dolayı, Cumhuriyetçi Parti 1968 yılında Wayne'den başkan adayı olmasını talep etti. Wayne, halkın Beyaz Saray'da bir aktörü görmek isteyeceğine inanmadığından bu teklifi reddetti. Yine de, arkadaşı Ronald Reagan'ın 1966 ve 1970'te Kaliforniya valisi adaylıklarını destekledi. Aktöre, tutucu Demokratik vali George Wallace'ın adaylığını koyduğu 1968 yılında seçime adaylığını koyması teklif edildi fakat bu da vuku bulmadı.
Ölümü

John Wayne 11 Haziran 1979'te mide kanserinden öldü ve Corona del Mar'daki Pacific View Memorial Park mezarlığına defnedildi. Ölümünden sonra kısa bir süre boyunca Dük'ün ölüm yatağında dinini Katolik mezhebine değiştirdiği dedikoduları dolandı. 2003 yılında torunu papazlık rütbesini aldığında ve din değiştirmiş arkadaşı Bob Hope'un ölümünde bu hikaye tekrar yayıldı. Halbuki, Dave Grayson ve Dük'ün kızı Aissa da dahil yakınları Dük'ün bu iddia edilen din değişimi gerçekleştiğinde kendinde olmadığını açıklayarak bu söylentileri yalanladılar.
Wayne'in gençliğinden süregelen Katoliklik karşıtlığı Wayne ailesinde sürekli bir gerilime sebep açmasından ve ilk evliliğinin iddia edilen sebebi olmasından dolayı bu hiç şaşırtıcı değildir. Wayne'in Mason olmasına rağmen, ailesi Mason cenazesine başvurmamıştır.
Wayne üç kere İspanyol asıllı kadınlarla evlendi; Josephine Alicia Saenz, Esperanza Baur, ve Pilar Palette. Josephine'den dört çocuğu, Pilar'dan üç çocuğu olmuştur. Aralarında en çok tanınanlar Patrick Wayne adlı aktör ve John Wayne'in kızı olarak anılarını yazan Aissa Wayne'dir.
Josie Saenz ile aşk macerası üniversite yıllarında başladı ve evlenene kadar yedi yıl boyunca devam etti. Saenz Balboa'daki bir kumsal partisindeki tanışmalarında 15–16 yaşlarındaydı. Başarılı İspanyol bir iş adamının kızı olan Josie, Dük ile ilişkisini sürdürebilmek için hatırı sayılır bir muhalefete direndi. Ölümünden önceki yıllarda Wayne, eski sekreteri Pat Stacy ile mutlu bir beraberlik sürdürüyordu.
John Wayne Kaliforniya'nın Newport Beach kentindeki evinde vefat etti. Newport Limanı'ndaki evinin yer aldığı bölge hala ilgi çekmektedir. Ölümünden sonra evi yıkılmış ve yeni sahipleri yerine başka bir ev inşaa etmişlerdir.
John Wayne'in adı çeşitli yapılara verilmiştir. Bunların arasında Kaliforniya eyaletinin Orange County kentindeki John Wayne Havaalanı ve Washington eyaletindeki Iron Horse State Parkı'ndaki 100 milden uzun "John Wayne Pioneer Trail" adlı patika vardır.
Kaçırdığı roller

Mel Brooks Wayne'e Blazing Saddles filminde Mr. Taggert rolünü teklif etmiştir. John Wayne senaryoyu okuduktan sonra "Ben bu filmde Hobie Dampier [Hutton, Wayne'in en yakın arkadaşı] olmadan rol alamam... Ama görmek için sabırsızlanıyorum" demiştir. Bu rolü bir başka kovboy filmleri aktörü olan Slim Pickens kapmıştır. Wayne'in film tarihindeki en gülünç taklidi olabilecek rolü oynamasının nasıl olacağını hayal etmek yeterlidir. Aktör bunun dışında Blankman filminde başrol oynamayı kabul etmiş, fakat çekimler başlamadan vefat etmiştir.

Karakter ölümleri

Yaygın düşüncenin aksine, John Wayne'in karakteri yedi filminde ölmüştür. Karakterinin ölümü aşağıdaki filmlerde görülmüştür:
The Shootist — Aynı zamanda üç kişiyle yaptığı kazanması imkânsız görünen silahlı çatışmayı kazandıktan sonra Hobbie Hutton (Damiper)'ın canlandırdığı barmen tarafından vurulmuş, ardından intikamı Ron Howard tarafından alınmıştır.
The Cowboys — Bruce Dern'in canlandırdığı karakter tarafından öldürülmüştür.
The Alamo — Davy Crockett'ı canlandırırken mızraklanmış, sonrasında elinde yanan bir ateşle cephane odasına girip orayı patlatmıştır.
Sands of Iwo Jima — Filmin sonunda, Hobie Hutton (Daimper)'ın canlandırdığı, gizli bir delikte saklanan bir Japon keskin nişancı tarafından öldürülmüştür.
Wake of the Red Witch — Kurtarmaya çalıştığı batmış gemi okyanusta daha derine düşünce gemiyle beraber batmış ve boğulmuştur.
The Fighting Seabees — Benzin deposuna doğru giden patlayıcı dolu bir buldozerden çıkmaya çalışırken bir keskin nişancı tarafından vurulmuştur.
Reap the Wild Wind — Dev bir mürekkepbalığı ile olan kavgasından sonra batık geminin içinde hapsolup boğulmuştur.
Karakterinin ölümü aşağıdaki filmlerde gösterilmemiştir:
The Man Who Shot Liberty Valance — Karakteri filmin başında ölüdür ve hikâye onun cenazesine katılan James Stewart tarafından geriye dönüş biçiminde anlatılır.
The Sea Chase — Lana Turner ve Wayne gemi battığında içindedirler ancak yaşayıp yaşamadıkları filmde belli değildir.
The Deceiver — Ian Keith'in canlandırdığı karakter ölür fakat bu karakterin cesedi John Wayne'dir.
Central Airport — John Wayne'in okyanusa düşen bir uçağın yardımcı pilotu olarak küçük bir rolü vardır.
1984. İtalyan Komünist Partisi lideri Avrupa Komünizmi'nin fikir babası Enrico Berlinguer.

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
12 Haziran

1898. Filipinler İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti.

1924. Fransa'da Gaston Daumergue, cumhurbaşkanlığına seçildi.

Aynı gün Türkiye'nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu kuruldu.

1930. Avukat Haydar Rıfat (Yorulmaz) Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'e dönemin Adalet Bakanı Mahmut Esat'ı (Bozkurt) şikâyet eden iki mektup yazmıştı. Haydar Rıfat'a göre Adalet Bakanı Mahmut Esat özellikle gazetecilere karşı yanlı davranmaktaydı. Adalet Bakanı Mahmut Esat bu mektupları gerekçe göstererek hakaret davası açtı. Haydar Rıfat Bey Adalet Bakanı Mahmut Esat'a hakaretten 2 yıl cezaya çarptırıldı.

1935. Bolivya ve Paraguay Chaco bölgesinde üç yıldır sürdürdükleri savaşa bir antlaşmayla son verdi.

1940. 54 bin kişiden oluşan İngiliz ve Fransız birlikleri, Manş Denizi sınırında St. Valery-en-Caux'da, Alman Feld Mareşal Erwin Rommel'in ordularına teslim oldu. Alman birlikleri Paris'e doğru ilerlemeye devam ediyor.

1941. Çanakkale açıklarında bir Fransız ticaret gemisi torpillenerek battı. Geminin mürettebatı kurtarılarak İstanbul'a getirildi.

1942. İstanbul'da 71 bin kişiye ağır işçi karnesi verildi.

1946. İstanbul Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.

Aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Üniversitelere özerklik tanıyan kanun kabul edildi.

1947. Basına baskılar sürüyor; Büyük Doğu dergisi mahkeme kararıyla 4 ay kapatıldı.

1958. Ankara'da Kıbrıs için 150 bin kişinin katıldığı bir miting yapıldı.

1960. Geçici Anayasa açıklandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bütün hak ve yetkileri, Geçici Anayasa gereğince Milli Birlik Komitesi'ne verildi.

1971. Cumhuriyet Başsavcılığı Türkiye İşçi Partisi'nin kapatılması için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

1966. Keban Barajı'nın temeli atıldı.

1974. Hükümet Ataş Rafinerisi'ni devletleştireceğini açıkladı.

1975. Yunanistan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) üyeliği için resmen başvurdu.

1978. Akkuyu'da yapılması planlanan nükleer santrale çevre köylüler ve Taşucu’lu balıkçılar karşı çıktı.

Aynı gün Yargıtay, iş kazasında ölen işçinin kusurlu olması halinde mirasçılarının kıdem tazminatı alamayacaklarına karar verdi.

1980. Polis İzmir İnciraltı öğrenci yurduna baskın yaptı. Polisin ateş açması sonucu 5 öğrenci öldü.

1981. İstanbul Emniyet Müdürlüğü eşcinsel şarkıcıların hiçbirinin sahneye çıkamayacağını açıkladı.

1982. Kan davasından idama mahkum Şahabettin Ovalı'nın cezası infaz edildi.

1984. Urfa'nın adı Şanlıurfa olarak değiştirildi.

1985. "Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi Kurtuluş" davasında 1 sanık ölüm, 17 sanık 3-5 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı.

Aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde polisin yetkilerini genişleten yasa kabul edildi.

1986. Ahmet Altan'ın Sudaki İz adlı romanı "muzır" bulundu. Altan ve yayımcısı Erdal Öz hakkında dava açıldı.

Aynı gün Haydar Dümen'in Cinsel Yaşam 2 adlı kitabı toplatıldı.

1987. İngiltere'de genel seçim yapıldı. Margaret Thatcher önderliğinde Muhafazakârlar 3. kez seçimi kazandı.

1989. Bulgaristan'dan göç eden Türklerin sayısı 90 bin kişiyi buldu.

1990. 14 Ocak 1989 tarihinde Mardin'in Yeşilyurt köyünde köylülere dışkı yedirdiği iddiasıyla yargılanan Binbaşı Cafer Tayyar Çağlayan suçlu bulundu; 2,5 ay hapis cezasına çarptırıldı.

1992. Ramazan ve kurban bayramında günlük gazeteler çıkmaz ve yalnızca gazeteciler cemiyetinin hazırladığı Bayram gazeteleri yayımlanırdı. Bu gelenek Sabah gazetesi tarafından bozuldu. Sabah gazetesinin kurban bayramı süresince yayımlanması, tartışmalara neden oldu.



Bugün Doğanlar:

1912. Seramik sanatçısı Füreya Koral. Ferit Edgü Ateş ve Sır adlı kitabında Füreya Koral'ı "Bazı fırınlardan ekmek çıkar. İnsanların karınlarını doyurmak için. Füreya'nın fırınından renkler, biçimler çıkar, gözlerimize yeni biçimler, yeni renkler, yeni tatlar sunmak için" diye tanımlar.

1929. Günlüğü ile Nazi zulmünü açığa çıkartan Yahudi genç kız Anne Frank.

1941. ABD'li caz sanatçısı Chick Corea.



Bugün Ölenler:

1985. Tiyatro sanatçısı İbrahim Delideniz.

1996. Flütçü Profesör Mükerrem Berk. Berk'e 1987'de Devlet Sanatçısı unvanı verilmişti.

Aynı gün Tiyatro sanatçısı Tolga Aşkıner.

1998. ABD'li yazar Leo Buscaglia.

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
13 Haziran


1381. Wat Tyler öncülüğündeki köylü isyancılar Londra'yı basarak hükümet binalarını ateşe verdi , hapishaneleri boşalttı ve zenginlerle yargıçların kafalarını uçurdu.

1872. Namık Kemal İbret gazetesini yayımladı. Yönetim bu fikir gazetesinin yayımlanmasına 27 gün dayanabildi ve sudan bir nedenle gazeteyi kapattı.

1928. Türkiye Cumhuriyeti ile Düyun-ı Umumiye (Osmanlı Borçları) alacaklıları arasında sözleşme imzalandı.

1951. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Dean Acheson, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'nın (NATO) Avrupalı üyelerinden Türkiye'nin pakta kabul edilmesini istedi.

1952. Fikir İşçileri Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

1957. Denizli ve çevresini sel bastı. Bazı ilçeler su altında kaldı. 3 kişi öldü, 59 ev bütünüyle, 62 ev kısmen yıkıldı.

1965. Sivas'ta 200 köylü bir ağanın arazisini işgal etti.

1968. Üniversitelerde reform yapılmasını isteyen Ankara ve İstanbul Üniversiteleri öğrencileri fakülteleri işgal etti.

Aynı gün Uruguay'da memurlar süresiz greve başladı.

1969. Ankara'da 14 öğrenci kuruluşu ortak bildiri yayımladı. "Gençlik ne yaptığını bilmektedir" denildi.

1972. THKP-C davasında hüküm giyen Necmi Demir, Kamil Dede ve Ziya Yılmaz'ın idam kararları yargıtayda bozuldu.

1973. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Devlet Güvenlik Mahkemeleri Kanunu kabul edildi.

1977. Başbakan Süleyman Demirel istifa etti. Hükümeti kurma görevi Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit'e verildi.

1978. Mersin ATAŞ Rafinerisi'nde üretimin durması ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'ndaki (TPAO) grev benzin sıkıntısına yol açtı.

1983. 12 Eylül sonrası hazırlanan Seçim Kanunu yürürlüğe girdi. Milli Güvenlik Konseyi adayları 12 gün içinde inceleyecek.

1991. Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında pasaport uygulaması kaldırıldı.

1993. İran'da Devlet Başkanı Haşimi Rafsancani 4 yıllık dönem için yeniden seçildi.

Doğru Yol Partisi Büyük Kongresi'nde Tansu Çiller genel başkan seçildi.

1996. Küba Devlet Başkanı Türkiye'de; Fidel Castro Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşim Konferansı Habitat II Kent Zirvesi'ne katılmak için İstanbul'a geldi.

2000. Papa II. Jean Paul'e suikast girişiminden İtalya'da cezaevinde yatan Mehmet Ali Ağca, Türkiye'ye iade edildi.


Bugün Doğanlar:

1831. Elektromanyetik teorinin kurucusu James Clerk Maxwell.

1865. İngiliz şair William Butler Yeats.


Bugün ölenler:

İÖ. 323. Helen İmparator Büyük İskender.

1933. Beşiktaşlı futbolcu, hakem ve gazeteci Şeref Bey.

1935. Besteci ve tamburi Refik Fersan.

1987. Yazar, düşün insanı Cemil Meriç. Başlıca yapıtları arasında "Saint Simon: İlk Sosyolog, İlk Sosyalist", "Bir Dünyanın Eşiğinde", "Işık Doğudan Yükselir" sayılabilir.

[kemalseymen]

Tarihte Bugün
14 Haziran

1909. Dernek kurma özgürlüğüne ilişkin ilk yasa olan "İçtimaatı Umumiye Kanunu" kabul edildi.

1923. Kadınlar Halk Fırkası kuruldu.

1926. İzmir'de Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'yı hedef alan bir suikast girişimi ortaya çıkarıldı. Suikastla ilgili olarak eski Lazistan Milletvekili Ziya Hurşit ve arkadaşları yakalandı.

1930. Basına baskılar sürüyor; yılın ilk aylarında, çeşitli nedenlerle pek çok gazeteci mahkemeye verilmişti. Gazetecilerin Bursa'da toplu olarak görülen davaları beraatla sonuçlandı.

Aynı gün Jandarma teşkilatı kuruldu.

1935. Ankara'da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kurulması hakkında kanun Türkiye Büyük Millet Meclis'inde kabul edildi.

Aynı gün Maden Tetkik ve Araştırma Enstitüsü ve Etibank'ın kurulmasına ilişkin kanunular da kabul edildi.

1937. Meclis'te "Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kuruluş Kanunu" çıkarıldı.

1940. II. Dünya Savaşı'nda Fransa bütünüyle Alman işgali altına düştü. Alman askerleri Paris'e girdi ve geçit töreni düzenledi.

1951. Dünyanın ilk ticari bilgisayarı UNIVAC ABD'de tescil edildi. İlk genel maksatlı elektronik dijital bilgisayar, ENIAC'ın da yapımcıları olan J. Presper Eckert ve John Mauchly'nin yaptıkları devasa büyüklükteki bu aygıt hesaplama için bugünkü silikon çipler yerine binlerce vakum tüpü kullanıyordu.
1953. .Milli Prodüktivite Merkezi kuruldu.

1954. Sakarya ve Adıyaman illeri kuruldu.

1956. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri Kasım Gülek, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi şahsına hakaret ettiği gerekçesiyle 1 yıl hapse ve 4 ay Bursa'da ikamete mahkum oldu.

1961. Demokrat Parti'lilerin avukatı Hüsamettin Cindoruk 6 ay hapse mahkum edildi.

1962. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nden ayrılan Osman Bölükbaşı ve arkadaşları Millet Partisi'ni kurdu.

1964. Güney Afrika hükümetini devirmek için gizli plan yaptığı gerekçesiyle yargılanan Nelson Mandela ömür boyu hapse mahkum oldu.

1967. Oraloğlu Tiyatrosu'nda sahnelenen "Kadınlar I-ıh Derse" adlı oyunun müstehcen olduğu iddiasıyla açılan davada sanıklar beraat etti.

1972. "Umut" filmini gizlice yurtdışına çıkardığı iddiasıyla Yılmaz Güney'in 7 yıl hapsi istendi.

Aynı gün Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay Çıraklık, Kalfalık ve Ustalık Kanunu'nu veto etti.

1982. Falkland Adalarını işgal eden Arjantin birlikleri teslim oldu.

1984. Bir tutukluyu döverek öldürdüğü gerekçesiyle yargılanan İzmit Cezaevi müdürü Saim Şener idam cezasına çarptırıldı.

1987. Türkiye'de 2294 kişiye 1 hekim düşerken, 642 kişiye 1 polis düştüğü açıklandı.

Türkiye Birleşik Komünist Partisi 4 Haziran 1990 günü resmen kurulmuştu. On gün sonra, adında yer alan "komünist" sözcüğü sebebiyle kapatılma istemiyle dava açıldı.

1993. 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı Tansu Çiller'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Aynı gün Kaynanalar Şenliği yapıldı. Çolpan İlhan yılın kaynanası seçildi.

1994. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kuzey Irak'ta 36. paralelin kuzeyinde Bağdat'ın egemenliğini sınırlayan "Çekiç Güç"'ün görevini 7. kez 6 ay uzattı.



Bugün Doğanlar:

1736. Charles-Augustin de Coulomb. Atom reaksiyonlarındaki temel kuvvetlerden biri olan Coulomb kuvvetini formüle edişiyle bilinen Fransız fizikçinin buluşu kendi adıyla anılır.

1823. Pyotr Lavrov (Lavroviç). Rus sosyalist düşünür Lavrov'un düşünceleri 19. yüzyılın ikinci yarısı boyunca Rus devrimci hareketlerine teorik temel sağlamıştı.

1895. José Carlos Mariátegui. Perulu siyasal önder ve yazar Mariategui, Marksist tarihsel maddeciliği Peru'nun toplumsal çözümlemesine uygulayan ilk aydındı.

1928. Ernesto Che Guevara. Küba devriminin gerçekleşmesinde öncü bir rol oynadıktan sonra Asya, Afrika ve Latin Amerika'daki devrimci kurtuluş hareketlerinin birleştirilmesi için çaba gösterdi. Bolivya'da başlattığı gerilla savaşında esir düştü ve kurşuna dizilerek öldürüldü.

Bugün Ölenler:

1928. Ünlü süfrajet Emmeline Pankhurst,

1936. Rus yazar Maksim Gorki

1986. Arjantinli yazar Jorge Lois Borges.