Nesli Tükenen Hayvanlar

[ByKuzguN]

dünya üzerinde beşyüzden fazla türün nesli tamamen tükenmiştir. bazı türlerin doğal afetle ve insanoğlunun dünyada var oluşundan çok önce yok olmuş * bazıları da insanoğlunun aşırı avlanması, nüfus artışı ve şehirleşmeyle doğal yaşam alanlarını tahrip etmesiyle dünya üzerinden tamamen yok olmuştur.
•dinazorlar : yüzlerce türü vardı. insanoğlunun dünyada bulunuşundan çok önce doğal sebeplerle yok oldular.

•mamut : filin atası.

•moa : yeni zelanda'da yaşamış en büyük kuş türü. insanlar tarafından yok edildi.

•tazmanya kaplanı (thylacinus cynocephalus) : 1930'lara kadar yaşadı. tazmanya hükümeti ve çiftçilerin desteğiyle sürdürülen avlarla soyu tüketildi.

•hazar kaplanı veya pers kaplanı (panthera tigris virgata) : iran, afganistan, türkiye, ırak ve moğolistan bölgelerinde yaşamaktaydı. en son 1970 yılında rusya'daki türün son üyesinin ölümüyle yok oldu.

•anadolu panteri (pantherea pardus tulliana): en son izine 1974 yılında beypazarında rastlanmıştır.

•falkland tilkisi (dusicyon australis), köpekgiller (canidae) familyasından falkland adaları 'nda yaşamış ve nesli tükenmiş bir vahşi köpek türü. ölçüsüz derecede avlanmaları sonucu son falkland tilkisi 1876 vurulmuştur. ondan sonra da tür bir daha görülmemiştir.

•triceratops, gözlerinin ve papağan benzeri gagasının üzerinde boynuzları ile tanınan 72-65 milyon yıl önce yaşamış türleri oluşturan cins.

•anadolu parsı (panthera pardus tulliana), leopar alt türündeki büyük kedilerin anadolu’daki son temsilcilerindendir. neslinin tükendiği yönünde görüşler bulunmasına karşın, bugün türkiye'de 10-15 anadolu parsı kaldığı da öne sürülmektedir.

•acipenseriformes, kemikli balıklara ait, 2 familyası haricinde birçok nesli tükenmiş familyayı kapsayan bir takımdır. bu balıkların iskeletleri tamamen kemikleşmemiştir. fosil olarak tebeşir çağından kalma kalıntıları bulunmaktadır.

[ByKuzguN]

Soyu Tükenen Hayvanlar

Günümüzde pek çok hayvan türü neslinin tükenmesi sorunuyla karşı karşıyadır. Bunda yıllar içerisinde değişen çevre şartlarının yanı sıra insandan kaynaklanan faktörlerde etkilidir.
Eski çağlarda insanlar, beslenmek ve korunmak için hayvanları öldürüyorlardı. Ama yüzyıllar içinde insanın hayvanları öldürme nedenleri çok çeşitlendi ve giderek bir katliama dönüştü.


Bu nedenlerden bazılarını aşağıdaki gibi sayabiliriz.
1. Korunmak için
2. Oyun ve eğlence için
3. Beslenmek için
4. Savaşlarda atılan bombalar, kimyasal silahlar, hareket halindeki binlerce zırhlı araç ve asker
5. Havayı kirlettiğimiz için
6. Moda ve aksesuar için
7. Avcılık
8. Ormanları yakıp yıktığımız için
9. Bilimsel deneyler (Kobay)
10. Otoyol kazaları
11. Nüfus artışı
12. Ticaret için


Bilim adamları yukarıda sayılan nedenlerden kaynaklı olarak bugün var olan türlerin yüzde yirmisinin 21. yüzyılda yok olacağı tahmin ediyor.
Ülkemizde soyu tükenen veya tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan pek çok tür bulunmaktadır. Bu türlerin çoğu sadece ülkemizde yaşamakta olan türlerdir. Yani bir anlamda doğal zenginliklerimizdir. Ama bilinçsizlik bu zenginliklerin ileri nesillere miras bırakılmasını önlemektedir. Bu türlerden bazıları Toros Kertenkelesi, kaplumbağa türleri, Anadolu Kaplanı, Akdeniz Foku, çeşitli kelebek türleri, Kelaynaklar vs……………


DENİZ KAPLUMBAĞALARI
Soyu tehlikede olan türlerden biri olup sayıları hızla azalmaktadır. Bunun çeşitli nedenleri vardır. Birincisi, üreme alanları olan kumsalların insanlar tarafından tahrip edilmesi. İkinci neden, bazı türlerin etinin yenmesi. Üçüncü neden, ağları parçaladıkları gerekçesiyle balıkçılar tarafından öldürülmeleri. Bazı ülkelerde denizkaplumbağası kabukları turistik eşya olarak bile satıldığı görülmektedir.


KELEBEKLER
Narin ve korunmasız yapıları nedeniyle kelebekler, insanın doğaya verdiği zarardan en çok etkilenen böcek türüdür. Kanatlarının olağanüstü etkileyici renk kompozisyonlarıyla insanların eskiden beri ilgisini çeken kelebeklerden Türkiye'de 268 tür bulunmaktadır. Bu türlerin çoğu artan çevre kirliliği nedeniyle yok olmakta ya da yok olma tehlikesi ile karşı karşıya bulunmaktadır.


KUŞLAR
Devlet Su İşleri gibi bazı kurumlar tarım arazisi elde etmek için veya su kaynakları sağlamak amacıyla göl ve bataklıkları kurutmakta ve yaban hayvanların soylarının tükenmesine neden olmaktadır. Örneğin; yurdumuzda yalnızca Hatay'daki Amik Gölü'nde yaşayan Yılanboyun isimli kuşun soyu, gölün kurutulmasıyla yok olmuştur.
Buna ek olara tarım ilaçlarının fazlaca ve bilinçsiz olarak kullanılması pek çok hayvanı olumsuz etkilemiştir. Bitkilere zarar veren böcek, fare gibi canlılarla mücadele etmek için tarlalara atılan yapay gübreler ve zehirler, milyonlarca hayvanın da ölüm nedenidir. Tarım ilaçları nedeniyle soyları tükenen hayvanlara en güzel ve en bilinen örnek, kelaynaklardır. Göçmen kuşlardan olan kelaynaklar, yazın Afrika'dan göç edip Urfa'nın Birecik ilçesine geliyorlardı. 1950'li yıllarda, bölgede 600 çiftten fazla kelaynak görülüyordu. Ama yine o yıllarda zararlı böcekler için kullanılmaya başlanan tarım ilaçları, kelaynakları da yok etti. Çünkü kelaynakların besin kaynağı bu zararlı böceklerdir. 1970'li yıllara gelindiğinde, kelaynakların sayısı 50'nin altına düştü. Koruma altına alındılar. Ama bugün Birecik'teki koruma istasyonunda üretilmiş olan kelaynaklar, göç etme özelliklerini yitirmiş durumdalar.


ANADOLU LEOPARI
Anadolu leoparı, Türkiye'de yaşayan vahşi kedilerin en güzel örneklerinden biri olup aynı zamanda Türkiye’de yaşayan bilinen en yırtıcı hayvandır. Ama yüzyıllar boyunca avlanma sonucu sayıları hızla azalmıştır. Anadolu leoparının son bireyleri, 1950'li yıllarda Dilek Yarımadası'nda ve 1970'li yılların başında Eskişehir çevresinde örülmüş ve görüldüğü yerde de öldürülmüştür. O günden bu yana varlığından haber yok.


AKDENİZ FOKU
Yok olma sınırındaki bir başka hayvan türü de milyonlarca yıldır yaşayan Akdeniz fokudur. Akdeniz foku bütün dünyada nesli tehlike altında bulunan türler içerisinde ilk sırada yer almaktadır. Ülkemizde özellikle Ege’de Foça, Bodrum Yarımadası ve Anamur-Taşucu’nda yaşamaktadır. Akdeniz foku için alınacak her önlem aynı zamanda balıkçılık, turizm, kıyılarımız ve denizlerimizi de koruyacaktır.
Soyu tükenen her canlı, aslında insanın bir parçasıdır. Onunla birlikte bir parçamızı da yitiriyoruz. Bu nedenle her insan, onu yaşatmak için çaba harcamalı.

Kaynaklar:
*Çevre ve Orman Bakanlığı broşürleri

[yusufdal]

•anadolu parsı (panthera pardus tulliana),
anadolu panteri (pantherea pardus tulliana):

biri için tükendi,diğeri için hala yaşadığı tahmin ediliyor diyor.
aynı latince isme farklı anlam verilince şaşırdım.