Karadeliğin Doğuşu Görüntülendi
Astronomlar bir kara deliğin doğuşunu fotoğrafladı. NASA Goddard Uzay Üssü’nde yapılan gözlem, gamma ışınlarının optik bir cisme karşılık gelen görüntüsünün alındığı ilk gözlem oldu Evrenin farklı noktalarından Dünya’ya ulaşan ve çok kısa süren gamma ışınları astronomide kara delik oluşumlarının habercisi sayılıyor. Gözlem fotoğraflarında iki yoğun nötron yıldızı birbirlerine girerek düşük kütleli bir kara delik oluşturuyor. Söz konusu kara deliğin bundan 2.2 milyar yıl önce meydana geldiği ve ışığının Dünya’ya Pazartesi günü ulaştığı ifade edildi. Kara deliğin habercisi gamma ışımasını gözlemini NASA’nın Dünya yörüngedeki uzay teleskobu Swift yaptı. Teleskop, gamma ışımalarından sonra ortaya çıkan ve birkaç saniye süren X ışımalarını da görüntülemeyi başardı. Gözlemin ardından dünyadaki tüm gözlemevlerine bir mesaj gönderilerek, bilim insanları haberdar edildi. Dünyadan çeşitli gözlemevleri kara deliği konumunu belirledi. Kara deliğe GRB050509b adı verildi. Çok kısa süreli gamma ışımaları 1 saniyeden de kısa sürüyor. Şimdiye dek astronomlar bu ışımalardan arta kalan ışığı görüntüleyememişti. Bilim insanları, bir kara deliğin oluşumunda gammadan sonra görünür X ışınlarının da açığa çıktığını belirtiyor. Gamma ışınları elektromanyetik spektrumda en enerjik ışın sayılıyor.
İLK ANDAKİ PATLAMA GÖRÜNTÜLENDİ
Kara deliğin oluşumu şöyle açıklanıyor; iki nötron yıldız birkaç yüzyıl içinde birbirlerine yaklaşıyor. Birbirlerine girme anından saniyeden de kısa bir süre içinde düşük yoğunluklu olan yıldız, daha yoğun olan diğerinin etrafında bir disk oluşturuyor. Sonuçta iki yıldız birbirlerinin içine gömülüyor ve bir sarmal oluşturuyor. Astronomlar karadeliğin henüz oluşum anındaki ilk patlamayı çektikleri için şanslılar, çünkü kara deliklerin ışık dahil yuttukları tüm nesneler görünür kayboluyor.
|
23-01-2006, 12:08 AM
