Türkiye'deki 61 balık türünün 41'i tehlikede

[kızıltılkı]

Türkiye'deki 61 balık türünün 41'i tehlikede

Doğa Derneği'nin araştırmaları gösterdi ki, kirlilik ve kuruma nedenleriyle yok ettiğimiz göl ve akarsular yüzünden Türkiye'de yaşayan 62 balık türünün 41'i yok olma sınırına geldi

Serhat Oğuz - İstanbul

Doğa Derneği'nin Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Füsun Erkakan ve Niğde Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Karataş'la birlikte yürüttüğü araştırmaya göre, "kirleterek ve kurutarak yok ettiğimiz göller ve akarsularda, sadece Türkiye'de yaşayan 62 balık türünün 41'i yok olma tehlikesiyle karşı karşıya."
Türkiye'nin korunması gereken doğal alanlarını belirlemek için Doğa Derneği'nin yürüttüğü çalışma, en fazla tehlike altında olan canlı grubunun göl ve akarsu balıkları olduğunu ortaya koydu. Yapılan araştırmaya göre, yeryüzünde sadece Türkiye'de yaşayan (endemik) 62 balık türünün yüzde 67'si yok olmak üzere. Yok olmama mücadelesi veren 41 türün 18'i de yalnızca tek bir göl ya da akarsuda. Önlem alınmaması halinde de en az 11 türün birkaç yıl içinde tümüyle yok olmasından endişe ediliyor.

Baraj inşaatları sorun!
Araştırmaya göre, nadir balık türleri açısından dünyanın en zengin bölgelerinden biri olan Anadolu'da göller kurudukça yeryüzünde yalnızca bu göllerde yaşayan balık türleri de tarihe karışıyor.
Balık türlerinin kaybına neden olan diğer bir sorun ise baraj inşaatları. Akarsu rejimine uyum göstermiş pek çok balık türü suyun akışının durdurulmasıyla oluşan baraj göllerinde yaşayamıyor. Yabancı balık türlerinin göl, akarsu ve barajlarla gelişigüzel atılması da türlerin yok olmasına yol açabiliyor.
Sadece Türkiye'de Beyşehir Gölü'nde yaşayan ve bugün nesli tümüyle tükendiği kabul edilen gökçe balığının da yaşadığı göle "sudak" adlı etobur balığın atılmasıyla yok olduğu belirtiliyor.

İşte yok olma sınırındaki balık türlerinden bazıları

Araştırmaya göre nesli tükenme tehdidiyle karşı karşıya olan balık türleri ile yaşadıkları göl ve akarsulardan bazıları şunlar:
Gökçebalığı Beyşehir Gölü
Akşehir incibalığı Akşehir ve Eber gölleri
Çöpçübalığı Bergama civarındaki dereler
Sirazbalığı Beyşehir Gölü, Melendiz Çayı
Kumbalığı Beyşehir Gölü'nü besleyen dereler ve kaynaklar
Derekayası Yeşildere-İbrala Deresi
Kemali Gölcük Gölü
Knipowitschia ephesi Küçük Menderes Deltası
Knipowitschia mermere Marmara Gölü
Leuciscus anatolicus Akşehir ve Eber gölleri
Yağbalığı Ereğli Ovası, Eğirdir Gölü- Karataş Gölü
Otbalığı Beyşehir Gölü'nü besleyen dereler ve kaynaklar, Kozanlı Gökgöl
Salmo platycephalus Zamantı Nehri
Tylognathus klatti Eğirdir Gölü