II.Abdülhamid Yıldız Albümleri-Mekke-Medine

[galerihikmet]

Yazar:Mehmet Bahadır DÖRDÜNCÜ

SULTAN II ABDÜLHAMİD’İN YILDIZ ALBÜMLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR

TÜRKİYE’DE İLK DEFA


•Albümde Mekke ve Medine'nin ilk çekilen fotoğraflarına da yer verilmiştir.

• Fotoğrafların çekildiği yıllarda matbaa ve baskı tekniklerinin çok gelişmemiş olmasından dolayı, çekilen fotoğrafların çok büyük kısmı herhangi bir yayın organında yayınlanmamıştır. Fotoğraflar ilk kez bu kadar kaliteli kağıtlara ve bu kadar temiz bir baskı ile gün yüzüne çıkarılmaktadır.

• Fotoğraf tarihi bir belgedir. Bu yüzden bu albümdeki fotoğrafların yayınlanması ile Hicaz'a Osmanlıların yaptığı hizmetleri çok daha iyi görülmektedir.

• Kâbe ve çevresinin ve yine Medine ve çevresinin hiç bir ticari kazanç uğruna kirletilmediği en saf hâllerini göstermesi bakımından da çok önemlidir.

• Albümün kapağı, Yıldız Albümlerinde yer alan orijinal kapaklardan esinlenerek yapılmıştır.

• 6. Albümde yer alan fotoğraflar Mekke Medine Lübnan'ın tarih boyunca nasıl bir tapoğrafik değişim gösterdiğini ispatlamaktadır.

• 7. Günümüzde pek azı kalan eserler bu şekilde gün yüzüne çıkartılmış olmaktadır.

• 8. Yitik Hazine yayınları bu albümle silinmeye yüz tutmuş çok önemli belgeleri Türk kültürüne kazandırmış olmaktadır.

• 9. Bu albüm devamında çıkacak diğer albümlerle Yitik Hazine Yayınları Türk tarihi için büyük bir kazanım olacaktır.


Mekke ve
Medine'nin ilk Resimleri


MEKKE ve MEDİNE’nin ilk Fotoğrafları Gün Yüzüne Çıktı

Osmanlı Devleti’nde fotoğrafçılığın en büyük destekçisi olan Sultan II. Abdülhamid’in bizzat çektirdiği Mekke ve Medine’ye ait ilk fotoğraflar Yitik Hazine Yayınları tarafından “II. Abdülhamid Yıldız Albümleri Mekke-Medine” ismiyle yayınlandı.

Albümü hazırlayan Mehmet Bahadır DÖRDÜNCÜ yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Dünya dengelerinin tamamen Osmanlıların aleyhine döndüğü bir devirde tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid, Osmanlı coğrafyasını fotoğraflardan takip etmiştir. Günümüzdeki MOBESE sisteminin bir benzerinin bizzat padişah tarafından fotoğraflarla yapıldığını görmekteyiz. Fotoğraflar sayesinde Mısır’dan Balkanlar’a, Arabistan’dan Kafkaslar’a kadar geniş bir coğrafyayı tanıma imkânına sahip olan sultan, kendisinin gitme imkânı bulamadığı yerleri ve buralarda yapılan faaliyetleri fotoğraflardan öğrenmiştir.”




Sultan Abdülhamid’in albümlerinde Haremeyn

Osmanlı padişahları içinde son derece zeki, kabiliyetli, siyasi, o nispette de gizemli bir şahsiyettir Sultan II. Abdülhamid. 33 yıl boyunca, çekildiği Yıldız Sarayı’nın duvarları ardından yönetti ül***i.


Halkı ve topraklarıyla tek teması, birkaç saatliğine çıktığı cuma selamlıklarından ibaret kaldı. Haftada bir kez, âlâ-yı vâlâ ile kat ettiği bu mesafe de esasında Yıldız Sarayı ile Hamidiye Camii arasındaki birkaç yüz metreyi geçmiyordu. Şehzadeliği hengâmında gezmekten, insanlarla görüşmekten zevk alan, hattâ bindiği yatı Marmara’nın ortasında durdurup kendini sulara bırakan bir padişahın, tahta çıkar çıkmaz tabiat değiştirmesi, toplumla bağını koparması düşünülemezdi. Bir taraftan ‘bomba hadisesi’nin ispatladığı haklı sebepler, diğer taraftan menfaatperestlerin göze girmek için üzerine körükle gittiği “Şüphe basiretin başıdır.” felsefesi sonucu, yüzüne perde çekmek zorunda kalsa da, yurtiçinde ve dışında olan bitenleri adım adım takip etti. Bu maksatla iki araç kullandı: Halkın günlük kullanımda kısaca ‘istibdat’ dediği hafiye teşkilatı ve fotoğraf... İstanbul ve Anadolu’nun her köşesini; Mısır’dan Balkanlar’a, Arabistan’dan Kafkaslar’a kadar uzanan imparatorluk topraklarını; Japonya, Çin, Orta Asya, Rusya, Hindistan, Ortadoğu, Balkanlar, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nin önemli şehirlerini fotoğraf karelerine kaydettirdi. Devlet memurlarını, hattâ 25. cülûs yılı münasebetiyle affedeceği şahısları belirlemek için hapishanelerdeki katilleri objektif karşısına geçirdi. Ve ortaya muazzam bir hazine çıktı: 36 bine yakın fotoğraftan oluşan Yıldız Albümleri.
Abdülhamid Han’ın ‘zât-ı seniyyeleri’ için hazırlanan 911 adet albüme, insanları ve coğrafyası ile bir dönemi tanımak açısından değer biçilemez. Ancak İstanbul Üniversitesi’nin korumasında bulunan albümlerden yeterince istifade edildiğini söylemek de imkansız. Yitik Hazine Yayınları, bu konuda önemli bir çalışmaya imza attı ve Yıldız Albümleri’nde yer alan Mekke, Medine fotoğraflarını araştırmacıların/meraklıların istifadesine sundu. Yayınevinin gayesi, çok fazla bilinmeyen bir hazineyi, devam ettirme niyetinde olduğu çalışmasıyla kültür hayatımıza yeniden kazandırmak. Albümdeki fotoğrafların çoğu, zaman içerisinde nemlenme, mantarlanma ve solma sonucu tahrip olduğundan, bilgisayar ortamında bazı düzenlemelere gidilmiş. Hac yolunda bulundukları için Lübnan ve Beyrut çevresinin fotoğrafları, Mekke-Medine ile birlikte değerlendirilmiş. Üzerlerinde bulunan notlar, yeni yazıya aktarılmış. Kitabın giriş kısmına Osmanlılarda fotoğrafçılık ve Haremeyn hakkında bilgiler eklenmiş.
Haremeyn-i Şerifeyn, bugünün Türkçesi ile söylersek iki şerefli harem; Mekke ve Medine. Haremeyn’in hizmeti, Yavuz Sultan Selim zamanından başlamak üzere dört asır boyunca Osmanlı tarafından görüldü. Bu devirde Osmanlı, her yıl gönderdiği surrelerle iki mübarek beldenin ve halkının bütün ihtiyaçlarını karşılamak için elinden gelen gayreti gösterdi. Hacıların rahatı ve Haremeyn’in düzenli olması için birçok bina yaptı. Aynı zamanda Asr-ı Saadet’ten kalan hatıraların kaybolmamasına özen gösterdi. Son yıllarda ise bazen kalabalıklaşan hacı nüfusuna yer açma gayreti ile, bazen de kastî olarak, bu hatıralardan ve şehirlerin tabii yapısından büyük ölçüde taviz verildi. Aslında aynı durum yaşadığımız bütün mekanlar için geçerli. Ancak, söz konusu Allah Rasûlü’nün (sas) izleri olunca hassasiyetin boyutu bir kat daha artıyor. Yıldız Albümleri’nde yer alan Mekke, Medine fotoğrafları, bu açıdan da önemli.
Fotoğraflarda bugünden çok farklı bir Haremeyn dokusu ile karşılaşıyorsunuz. Meselâ Mekke’deki Muallâ, Medine’deki Bakî’ kabristanlarında Ashab-ı Kiram ile Peygamber (sas) yakınlarına ait mezar ve türbelerin artık hiçbiri ayakta değil. Kezâ Osmanlı yapısı kaleler, Hazreti Fatıma’nın hurma bahçesi, Hazreti Osman’ın evi, Kâbe çevresinde yer alan dört mezhep mensuplarının makamları, Zemzem kuyusu binası, minber de... Aynı şekilde Mescid-i Haram genişletilirken Bâbüsselâm geri çekilmiş; ama meydanın ortasında kalan eski yerine ‘Atik Bâbüsselâm’ diye bir kapı yapılmış. Edebe vâkıf olanların, tavaf için Kâbe çevresine Makam-ı İbrahim tarafından yaklaşmalarının, sağ taraftan devam edip dörtte üçlük bir şavt yaptıktan sonra Hacerülesved önünde asıl tavafa başlamalarının Rasûl’ün (sas) izini takip için olduğunu fotoğraftaki ‘Atik Bâbüsselâm’ı gördükten sonra anlıyorsunuz.
Sultan II. Abdülhamid’in çektirdiği Haremeyn fotoğrafları bu kadar mıydı; Mekke ve Medine’deki bütün önemli mekanların tek tek görüntüleri tespit edilmemiş miydi, bilmiyoruz. İnsan, kitabı incelerken ‘bunların devamı olmalı’ hissine kapılıyor. Belki bu his doğrudur; ileride yeni fotoğraflar da gün yüzüne çıkar ve bunlar, çok daha ayrıntılı, daha titiz kaleme alınmış metinlerle kütüphanelerimizdeki yerini elini alır.

Kategori : Tarih
Yayın evi : Yitik Hazine Yayınları
75.00 YTL
Yayın Yılı-Mayıs-2006
ISBN : 975-00368-2-4 | Barkod :
140 sayfa. 25,5x31,5

[best54™]

guzel acıklama icin tesekkurler hocam.

[TOROMAN]

Evet nefis bir çalışma Usta emeğine sağlık....II. Abdülhamid e Kızıl sultan diyenlerin bir kez olsa bu yazıyı okumalarını isterdim...